Uzun süre yurtdışında kalanlar… DİKKAT

Değerli okuyucularım;

Bu konuyu yıllardır çeşitli köşe yazılarında sizlere açıkladım, ama maalesef problem daha gündemde olduğu için tekrar hukuki durumu özetlemeyi faydalı buluyorum. Ayrıca aşırı sağcı olan AfD Partisi, Alman Parlamentosu’nun ana muhalefet partisi kalmayıp, aynı zamanda Federal Parlamento’nun Hukuk Komisyonu’nun başkanlığını üstelenecek (eğer CDU/CSU ile SPD hükümeti kurularsa). Yabancılar Hukuku’nda o yüzden önemli değişiklikler getirileceğini endişe etmekteyim.
Uzun süre yurt dışında kalma konusunu şimdiki geçerli Yabancılar Kanunu’na göre şu şekilde özetleyebilirim:

Altı aydan fazla Almanya dışında kaldıkları için yabancılar daireleri tarafından oturma hakları öldürülerek sınırdışı edilen bir çok Türk vatandaşları var. Bazı vatandaşlarımız ya Türkiye’den gelerek Alman hududunda kötü bir sürpriz ile karşı karşıya kalıp Alman Gümrük Polisi tarafından oturma izninin artık geçerli olmadığı gerekçesiyle geri çevriliyor, ya da bu sorunu yabancılar daireleri önünde yaşıyor.

Maalesef konu ne bizim vatandaşların düşündüğü kadar basit (örneğin her altı ayda bir Almanya’ya giriş ve iki hafta sonra çıkış yapmak hukuken duruma göre ya yeterli değil ya da gerekli değil), ne de her zaman yabancılar daireleri ya da gümrük polisleri haklı. Her somut olay farklı olduğundan dolayı burada size konuyu ancak genel olarak açıklayabileceğim.

1. ALMAN YABANCILAR HUKUKUNA GÖRE DURUM

Her somut olay farklı olabildiği için burada konu kısaca özetlenecektir.
Geçici olmayan nedenlerle Almanya’dan çıkış yapan ya da giriş yapıp da altı ay içinde geri dönmeyen bir yabancı, oturma iznini kanunen, yani başka bir hukuki işlem gerekmeden, genel olarak kaybeder.

DİKKAT
1 Ocak 2005 tarihinden sonra önemli istisnalar öngörülmüştür.

Oturma Yasasının 51. maddesinin ikinci fıkrasındaki aşağıdaki sayılmış olan şartlarda, yani

– Süresiz oturma iznine ya da yerleşim hakkına sahipseniz ve
– ağırlık olarak yurtdışında kalmadan önce 15 yıldır Almanya’da yaşadıysanız ve de
– yurtdışında yaşamaya başladığınız tarihte geçiminizi temin edebiliyorduysanız,

6 aydan fazla Almanya dışında kalmış ya da temelli Türkiye’ye dönmüş olsanız bile oturum hakkınızı kaybetmezsiniz.
Almanla evli olan bir yabancıda 15 yıl Almanya da ikamet ve geçimini sağlama şartı aranmaz.

Önemli!
Türk vatandaşları için Haklarını Kısıtlama Yasağı ilkesi gereği yukarıda bahsi geçen altı aylık süre genel olarak geçerli değildir. Önemli olan vatandaşlarımızın ağırlıklı olarak Almanya’da yaşıyor olması, yani yaklaşık yılın altı ayını burada geçirmesidir.

ASKERLİK!
Askerlik hizmetini Türkiye’de yerine getiren vatandaşlarımız, eğer Oturma Yasası’nın 51. maddesinin ikinci fıkrasındaki yukarıda belirtilen şartları yerine getirmiyorsa, oturum iznini kaybetmemek için askerlik hizmetinin sona ermesinden itibaren üç ay içinde Almanya’ya geri dönmesi gerekmektedir.

Dikkat!
1.1.2005 yılından önce de ağırlıklı olarak yurtdışında yaşamaya başlandıysa ve yeni kanun yürürlüğe girmeden önce oturma izni sona erdi ise, kural olarak 31.12.2004 tarihine kadar geçerli olan yabancılar yasasına göre süresiz oturma izni ortadan kalkmış sayılmaktadır.

2. AVRUPA HUKUKUNA GÖRE DURUM (OKK-ORTAKLIK KONSEYI KARARI 1/80)
Bir Türk işçisinin aile ferdi olarak OKK 1 /80’nin 7 maddesine göre hak kazanmış bir vatandaş (bu başka bir yabancı da olabilir), aralıksız olarak yaklaşık bir yıl kadar yurt dışında kalmış olsa bile, kural olarak Almanya’daki Ortaklık Konseyi Kararı’na göre kazanmış olduğu haklarını kaybetmez. Bazı önemli durumlarda bu süre daha da uzayabilir. Örneğin elinde olmayan nedenlerle (hastalık eşi tarafından zorla yurtdışında tutulmuş olmak) vatandaş Almanya dışında kalmak zorunda kaldıysa süre uzayabilir.

OKK 1/80’nin 7. Maddesi şunu ön görmektedir:
‘Bir üye ülke işgücü piyasasına girmiş bir Türk işçisinin aile birleşimi yoluyla yanına gelen aile fertleri, o üye ülkede en az 3 yıllık ikametten sonra, AB üyesi ülke vatandaşlarının öncelik hakkı saklı kalmak kaydıyla her türlü işe başvurma hakkına, ve en az 5 yıllık ikametten sonra da diledikleri her türlü işe serbestçe girme hakkına sahiptirler.
Bir Türk işçisinin üye ülkede mesleki eğitim gören çocukları, eğitimlerini, tamamlamaları halinde, anne veya babadan birinin en az 3 yıl yasal olarak çalışmış olması kaydıyla ülkedeki ikamet süresi, dikkate alınmaksızın işgücü piyasasına girme ve her türlü açık işe talip olma hakkına sahiptirler’

3. TAVSIYEM
Uzun süre yurtdışında kalmak isteyen ve yukarıda belirtilen Alman hukukuna göre öngörülmüş şartları yerine getiren yurttaşlarımız bağlı bulundukları yabancılar dairelerinden süresiz oturma izinlerinin saklı kaldığını kanıtlayan bir belge alabilirler. Böyle bir belgeyi önceden almalarını tavsiye ederim.

UYARI VE DIKKAT
Vurgulamak isterim ki, böyle bir belge alınmamış olsa da yukarıda belirtilen şartları yerine getiren vatandaşlarımız süresiz oturma izinlerini kaybetmezler. Yukarıda belirtilen şartları yerine getirmeyen vatandaşlar ise uzun süre yurtdışında kalmak istediklerinde mutlaka önceden yabacılar dairelerinden izin almalıdırlar.

Ama dikkat: Bu belgeyi geçmişte ya da şimdi alan vatandaşlara da şu önemli uyarıda bulunmak isterim: Aşırı sağcı olan AfD yukarıda bahsettiğim gibi Federal Alman Parlamentosu’nun Hukuk Komisyonu başkanlığını büyük bir ihtimal üstleneceği için ileride Yabancılar Yasası’nda bu konuyla ilgili değişiklikler gelebilir. O yüzden mutlaka konuyla ilgili her yıl yabancılar hukukuna hakim olan avukatlarla danışın.

Fazla yurtdışında kalktıkları için oturma izni konusunda sorunu olan vatandaşlara da mutlaka bir avukata danışmalarını tavsiye ederim. Zira somut duruma göre oturma hakları kaybedilmemiş olabilir.

Saygılarımla
Av. Dr. Temel Nal
SANAS Hukuk Ofisi

Yorum Ekle

Yorum yazmak için tıklayın

error: Adam gibi iste verelim..!