Safiye Ali’yi Google Hatırlattı, Avrupalı Türkler Buldu

blank

 

MURAT PEHLİVAN

DORTMUND – Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın doktoru ve aynı zamanda tıp eğitimi veren ilk kadını olan Safiye Ali’nin mezarı google’nin sayesinde bulundu.Dr. Safiye Ali, google’nin hazırladığı doodle ile hatırlandı ve daha sonra Essen Başkonsolosluğu, Dortmund Türk Dernekleri Platformu ve Dortmund Belediyesinin işbirliğiyle Dr. Safiye Ali’nin mezar yeri tam olarak tespit edildi.

GOOGLE’ DA ZAFER TOPAK GÖRDÜ
Almanya’nın Hamm şehirinde oturan ve toplumsal konulardaki duyarlılığıyla tanınan Zafer Topak, Dr. Safiye Ali’nin mezar yerinin bulunmasıyla ilgili olarak şunları söyledi: “tesadüfen google’de gezinirken Safiye Ali doodle’sini gördüm. Üzerine tıklayınca ilk cumhuriyet hekimimizle ilgili bilgiyi edindim. Hemen harekete geçip, Dortmund Büyükşehir Mezarlıklar Müdürlüğünü aradım. Mezar yerinin hangi parselde olduğunu araştırıp, bana bildireceklerini söylediler. Dedikleri gibi de yaptılar ve tam olarak mezar yerinin nerede olduğunu söylediler. Benden başka Dortmund Türk Dernekleri Platform sözcüsü Emre Güleç’in de bu konuyla ilgilendiğini söylediler” dedi.

 

blank

TÜRK DERNEKLERİ PLATFORMU MEZAR DÜZENLEMESİ YAPACAK

Konu ile ilgili Türkiye Cumhuriyeti Essen Başkonsolosu Şener Cebeci’ nin talimatı ile ortak çalışma yapan ve mezarın bulunmasında katkısı olan Dortmund Türk Dernekleri Platform sözcüsü Emre Güleç ise yaptığı açıklamada “Önümüzdeki günlerde Essen Başkonsolosluğu, Dortmund Belediyesi ve Dortmund Türk Dernekleri Platformunun ortak çalışmasıyla 145 nolu parselde tespit edilen DR. Safiye Ali’nin mezarı yeniden düzenlenecek” dedi.

Mezar yeri belgelerine ulaşan Güleç ”
Mezar yeri eşi Ferdinand Krekeler Bey tarafından satın alınmış. 1952 Temmuzunda 145 Numaralı alana, 80 nolu mezara defnedilmiş. Ferdinand Bey’de vefat ettikten sonra çocukları olmadığı ve sahipsiz kaldığı için mezar 1987 yılında Belediye’ye geri iade edilmiş ve mezar taşı kaldırılmış. Bu yüzden 1987 yılından beri yeri belli değildi” bilgisini de paylaştı.

Başkonsolos Şener Cebeci yaptığı açıklamada ” Türk-Alman düştüğüne önemli katkılar yapan, çok önemli bir değerimizin mezarının bulunması bizi çok mutlu etti. Bundan sonra toplumumuz bu değerine sahip çıkacaktır” ifadelerini kullandı.

 

blank

SAFİYE ALİ KİMDİR?

2 Şubat 1894 tarihinde İstanbul’da doğan Safiye Ali’nin babası Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamid’in yaverlerinden Ali Kırat Paşa, annesi Şeyhülharem Hacı Emin Paşa’nın kızı Emine Hasene Hanım’dı. Kız çocuklarının okumasının bile lüks sayıldığı bir dönemde o tıp okumayı tercih etti. İstanbul’da Amerikan Kız Koleji’nde öğrenim gördü. Ocak 1916’da kolejden mezun oldu. Kolej yıllarında iken tıp doktoru olmaya karar verdi. Kadın hastaların kadın doktorları tercih etmesinden ötürü ülkede kadın doktorlara gereksinim duyuluyordu ancak Darülfünun Tıp Fakültesi henüz kadın öğrenci kabul etmiyordu. I. Dünya Savaşı sürerken maddi güçlüklere rağmen Almanya’ya giderek Würzburg Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gördü. Dönemin Maarif Nazırı Ahmet Şükrü Bey’in yardımıyla devlet bursu alan Safiye Ali, çok hızlı bir şekilde Almanca öğrenerek hemen derslere başladı. Amerikan Koleji mezunu olması sebebiyle zorluk çıkaran Bavyera Millî Eğitim Bakanlığı, sınavda aldığı birincilik derecesi karşılığı Safiye Ali’ye “doktor namzeti” (aday) unvanını verdi. 1921 yılında “bebeklerde iç Pakimenenjit kanaması’ hakkındaki tezi ile diplomasını aldı.

İstanbul’a kısa süreliğine dönse de kadın ve çocuk hastalıkları ihtisası yapmak üzere tekrar Almanya’ya gitti. Burada eşi Dr. Ferdinand Krekeler, sonradan aldığı adıyla Ferdi Ali ile evlendi.

Hep İstanbul’a dönme ve kendi vatanına hizmet etme isteği taşıyan Safiye Ali, Haziran 1923’te Türkiye’nin ilk kadın doktoru olarak icazetnamesini aldı. Cağaloğlu’nda ilk muayenehanesini açtı. İstanbul’da beş yıl doktorluk yaptı ancak karşılıksız olarak anne-çocuk sağlığına yaptığı hizmetler klinik çalışmalarının önüne geçti. Bu dönemde ayrıca Amerikan Koleji bünyesinde açılan ilk kız tıp okulunda jinekoloji ve obstetrik dersleri vererek kızlara tıp eğitimi veren ilk kadın öğretim üyesi olarak tarihe geçti.

Safiye Ali, mesleki çalışmalarının yanı sıra İstanbul’da başlayan feminist harekete katıldı ve Türk Kadınlar Birliği’nin Sıhhiye Komisyonu başkanlığını üstlenerek fuhuşla mücadele için çalıştı.

Kanser teşhisi konulması üzerine Türkiye’den ayrılarak Almanya’ya yerleşti. II. Dünya Savaşı yıllarında sağlığı el verdiği sürece mesleğini sürdürdü. 5 Temmuz 1952’de Dortmund’da 58 yaşında öldü.
(Kaynak: Vikipedi)